Cô gái người Thái mang 3 triệu đồng rời bản làng và hành trình viết lại số phận bằng tri thức

Ngay cả khi đã ngồi trước quầy làm thủ tục nhập học, em vẫn nghe người thân bảo: "Thôi về đi con, học rồi lấy tiền đâu mà ăn".

Lò Thị Phương Ly, cựu sinh viên K12 ngành Điều dưỡng, Trường Đại học Đại Nam, đã viết nên hành trình trưởng thành từ những ngày đầu rời bản làng xuống Hà Nội học tập.

Bảy năm sau ngày ấy, cô gái người dân tộc Thái năm nào không chỉ tốt nghiệp đại học, trở thành kỹ thuật viên Khoa Điều dưỡng, Trường Đại học Đại Nam mà còn tự tay nuôi hai em nhỏ ăn học và tiếp tục học lên thạc sĩ. Đó là hành trình của Lò Thị Phương Ly, cựu sinh viên K12 ngành Điều dưỡng, bắt đầu từ một quyết định tưởng như đơn độc giữa những lời can ngăn của người thân và hoàn cảnh khó khăn nơi bản làng vùng cao Sơn La.

Ba triệu đồng và một niềm tin duy nhất

Sinh ra trong một gia đình người Thái ở vùng cao Sơn La, Phương Ly lớn lên giữa cái nghèo và những quan niệm đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Ở bản làng của em, nhiều người vẫn nghĩ con gái chỉ cần học hết cấp hai, biết đọc, biết viết rồi lấy chồng. Vì thế, khi Ly đỗ đại học, niềm vui nhanh chóng nhường chỗ cho những lời can ngăn: người thương hoàn cảnh gia đình, người lo học phí quá sức, người lại nói: "Con gái học nhiều để làm gì?".

Từ số tiền 3 triệu đồng dành dụm sau một tháng làm phục vụ, Phương Ly bắt đầu hành trình học tập tại Hà Nội với quyết tâm thay đổi cuộc sống bằng tri thức.

Chỉ có mẹ Ly lặng lẽ gom góp từng đồng để con được đi học. Muốn san sẻ gánh nặng với mẹ, trước ngày xuống Hà Nội, Ly xin làm phục vụ tại một quán ăn gần nhà. Sau một tháng, em nhận được 3 triệu đồng tiền lương, cũng là toàn bộ số tiền em mang theo khi rời bản làng.

"Tay em run lắm, đó là số tiền đầu tiên do chính mình làm ra. Em tự nhủ phải cố gắng để không phụ mẹ", Ly nhớ lại.

Những ngày chật vật giữa thủ đô

Ba triệu đồng nhanh chóng trở thành những khoản tiền nhà, tiền ăn và chi phí học tập mà Ly phải tính toán từng ngày. Chỉ ba ngày sau khi đặt chân đến Hà Nội, em đã bắt đầu đi tìm việc làm thêm, ban ngày lên giảng đường, buổi tối đi rửa bát, phục vụ quán ăn. Có những hôm trở về phòng trọ lúc đêm muộn, đôi bàn tay phồng rộp, em chỉ biết khóc vì mệt, nhưng rồi lại nghĩ đến mẹ đang vay mượn từng đồng cho mình đi học để tự nhủ không được bỏ cuộc.

"Nhưng cứ nghĩ đến mẹ đang vay mượn từng đồng cho mình đi học, em lại tự nhủ không được bỏ cuộc. Em phải học, phải thành công để sau này các em của em cũng được đến trường", Ly nói.

Suốt những năm đại học, guồng quay học tập và mưu sinh gần như không có ngày nghỉ. Nhưng cũng chính trong quãng thời gian ấy, Ly nhận được sự đồng hành của các thầy cô Khoa Điều dưỡng, không phải bằng những lời động viên lớn lao mà bằng sự quan tâm rất cụ thể, sự hướng dẫn tận tình và niềm tin dành cho một cô sinh viên luôn nỗ lực vượt lên hoàn cảnh.

Cơ hội đến từ Nhật Bản

Hiểu rằng ngoại ngữ sẽ mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp, Ly tự học tiếng Nhật mỗi ngày. Nỗ lực ấy giúp em giành được suất thực tập 7 tháng tại Nhật Bản ngay từ năm thứ hai đại học. Đúng lúc đặt chân đến Nhật, đại dịch Covid-19 bùng phát, khiến hành trình thực tập của cô sinh viên vùng cao càng trở nên đặc biệt.

"Lúc các em sang Nhật đúng thời điểm dịch bùng phát, cả Nhà trường, Khoa và gia đình đều rất lo. Chúng tôi luôn giữ liên lạc, động viên và đồng hành để các em yên tâm học tập, thực tập", ThS. Đoàn Thị Nga, Phó Trưởng khoa Điều dưỡng, nhớ lại.

Sau khi tốt nghiệp, Phương Ly được giữ lại Trường Đại học Đại Nam làm kỹ thuật viên Khoa Điều dưỡng, đồng thời tiếp tục học lên thạc sĩ.

Giữa môi trường làm việc chuyên nghiệp, Ly được các đồng nghiệp đánh giá cao về chuyên môn và tinh thần trách nhiệm. Bệnh viện nơi em thực tập đã đề nghị hỗ trợ toàn bộ học phí và chi phí sinh hoạt để giữ em ở lại làm việc lâu dài. Đó là cơ hội mà nhiều người mơ ước, nhưng Ly đã từ chối.

"Ở lại Nhật, cuộc sống của em chắc chắn sẽ tốt hơn. Nhưng em đã hứa với mẹ sẽ về học xong đại học. Em còn muốn đón hai em nhỏ xuống Hà Nội học cùng. Nếu em ở lại, lời hứa ấy sẽ dang dở", Ly chia sẻ.

Khi tri thức thay đổi cả một gia đình

Trở về Việt Nam, Ly tiếp tục hoàn thành chương trình học, hiểu rõ nghị lực và hoàn cảnh của cô sinh viên vùng cao, Ban Giám hiệu và Khoa Điều dưỡng quyết định giữ em ở lại trường làm kỹ thuật viên sau khi tốt nghiệp.

Sau khi tốt nghiệp, Phương Ly được giữ lại Trường Đại học Đại Nam làm kỹ thuật viên Khoa Điều dưỡng, đồng thời tiếp tục học lên thạc sĩ.

Từ cô gái mang theo 3 triệu đồng xuống Hà Nội, Ly giờ đây đã có thể tự lo cho cuộc sống của mình, học lên thạc sĩ và đón hai em nhỏ về tiếp tục con đường học tập. Điều khiến em hạnh phúc nhất lại đến từ những lần trở về quê, khi những cô chú từng khuyên em nghỉ học giờ đây lại bảo con cháu: "Phải cố học như chị Ly".

Ly mỉm cười: "Có lẽ, lựa chọn đi học năm ấy không chỉ thay đổi cuộc đời em, mà còn khiến nhiều đứa trẻ trong bản tin rằng các em cũng có thể bước ra ngoài, học tập và tự viết nên tương lai của mình".

Đó cũng là giá trị bền vững nhất mà giáo dục mang lại: không chỉ thay đổi một con người mà còn có thể thay đổi suy nghĩ của một gia đình, một bản làng và mở ra hy vọng cho những thế hệ tiếp theo.