Mô hình nâng hạ kính ô tô điều khiển từ xa: Dấu ấn nghiên cứu ứng dụng của sinh viên Công nghệ kỹ thuật ô tô

Không chỉ học lý thuyết trên giảng đường, sinh viên khoa Công nghệ kỹ thuật ô tô Trường Đại học Đại Nam đang từng bước áp dụng các kiến thức trên sách vở thành những sản phẩm mang tính ứng dụng thực tế thông qua hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên. Đề tài “Thiết kế mô hình nâng hạ kính trên ô tô có điều khiển từ xa” là một trong những minh chứng rõ nét cho tinh thần học qua trải nghiệm, làm chủ công nghệ và chủ động nghiên cứu của sinh viên Đại học Đại Nam.

Từ niềm yêu thích công nghệ ô tô đến ý tưởng nghiên cứu thực tế

Nhóm nghiên cứu do sinh viên Nguyễn Xuân Dương - lớp CKO 18-03 thực hiện cùng các thành viên có chung niềm yêu thích với lĩnh vực điện - điện tử ô tô. Mong muốn tạo ra một mô hình có tính ứng dụng thực tiễn (với phạm vi áp dụng trên các xe ô tô đời cũ) chính là động lực để nhóm bắt tay vào nghiên cứu.

Chia sẻ về lý do lựa chọn đề tài, Xuân Dương cho biết: “Nhóm em lựa chọn thực hiện đề tài vì đây là hệ thống quen thuộc trên ô tô hiện đại, có tính ứng dụng cao và liên quan trực tiếp đến lĩnh vực điện - điện tử ô tô mà nhóm đang theo học. Nhóm cũng muốn tìm hiểu sâu hơn về nguyên lý điều khiển và khả năng tích hợp công nghệ điều khiển từ xa vào các hệ thống trên xe.”

Ý tưởng nghiên cứu xuất phát từ chính nhu cầu thực tế của người dùng hiện nay khi các dòng xe ngày càng hướng đến sự tiện nghi và an toàn. Hệ thống nâng hạ kính điều khiển từ xa giúp người dùng có thể đóng hoặc mở kính dễ dàng mà không cần thao tác trực tiếp, đặc biệt hữu ích trong những trường hợp quên đóng kính hoặc cần thông gió nhanh cho xe. Ngoài ra, dựa trên phần cứng sẵn có, nhóm thực hiện mở rộng cho tính năng tự động hạ cửa kính khi xe đang vận hành mà bị ngập (trong trường hợp xe bị rơi xuống nước), hệ thống tự động hạ kính khi gặp vật cản trong khi nâng kính (tránh trường hợp tay của người sử dụng bị kẹt khi kính nâng) và cuối cùng là tự động hạ kính xuống thấp khoảng 5cm nhằm làm thoáng xe khi trong xe quá nóng, giúp cho các thiết bị trong xe không bị quá nhiệt.

Nghiên cứu khoa học không chỉ là lý thuyết

Để hoàn thiện mô hình, nhóm sinh viên đã trực tiếp tham gia vào toàn bộ quá trình từ thiết kế cơ khí, lập trình điều khiển, lắp ráp mạch điện cho đến thử nghiệm sản phẩm.

Mô hình được thiết kế với các bộ phận như mô tơ nâng hạ kính, relay điều khiển, vi điều khiển và remote từ xa. Khi người dùng nhấn nút trên remote, tín hiệu sẽ được truyền đến bộ điều khiển để kích hoạt relay đổi chiều dòng điện cấp cho mô tơ, từ đó thực hiện quá trình nâng hoặc hạ kính.

Điều đáng nói là phía sau mô hình ấy là cả một hành trình thử nghiệm và sửa lỗi liên tục.

“Khó khăn lớn nhất của nhóm là việc đồng bộ giữa phần cơ khí và hệ thống điện điều khiển. Có thời điểm mô tơ hoạt động chưa ổn định, tín hiệu điều khiển bị nhiễu hoặc cơ cấu nâng hạ kính chưa vận hành mượt mà như mong muốn”, Xuân Dương chia sẻ.

Để giải quyết các vấn đề phát sinh, các thành viên trong nhóm đã phân chia công việc theo thế mạnh của từng người. Có bạn phụ trách lập trình điều khiển, có bạn đảm nhận thiết kế cơ khí, người khác phụ trách lắp ráp mạch điện và kiểm tra hệ thống.

Quá trình cùng nhau nghiên cứu, thử nghiệm và thức khuya hoàn thiện sản phẩm không chỉ giúp nhóm tích lũy thêm kiến thức thực tế mà còn tạo nên sự gắn kết giữa các thành viên.

“Khoảnh khắc đáng nhớ nhất là khi mô hình hoạt động thành công sau rất nhiều lần thử nghiệm và chỉnh sửa”, nam sinh nhớ lại.

Theo ThS. Vũ Tiến Đại - Giảng viên Khoa Công nghệ Kỹ thuật Ô tô, giảng viên hướng dẫn đề tài, điều đáng quý nhất ở sinh viên không chỉ là hoàn thiện được sản phẩm mà còn là tinh thần chủ động nghiên cứu và không ngại thử thách.

“Trong quá trình thực hiện đề tài, các bạn sinh viên đã thể hiện tinh thần học hỏi rất nghiêm túc, chủ động tìm tòi tài liệu và kiên trì xử lý những lỗi phát sinh trong quá trình thử nghiệm. Đây là điều rất quan trọng đối với sinh viên kỹ thuật, bởi nghiên cứu khoa học không chỉ giúp các bạn củng cố kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện tư duy công nghệ, khả năng làm việc nhóm và kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế”, ThS. Vũ Tiến Đại cho biết.

Đề tài “Thiết kế mô hình nâng hạ kính trên ô tô có điều khiển từ xa” của nhóm sinh viên khoa Công nghệ kỹ thuật ô tô xuất sắc giành giải nhì tại Hội nghị Sinh viên nghiên cứu khoa học cấp trường năm học 2025 - 2026.

Tạo môi trường để sinh viên làm chủ tri thức

Theo TS. Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng khoa Công nghệ Kỹ thuật Ô tô, hoạt động nghiên cứu khoa học luôn được Nhà trường và Khoa đặc biệt quan tâm nhằm tạo môi trường để sinh viên phát huy năng lực sáng tạo, tăng khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn và làm chủ công nghệ ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường.

“Khoa Công nghệ Kỹ thuật Ô tô luôn khuyến khích sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học và các dự án thực hành nhằm giúp các bạn phát triển tư duy sáng tạo, khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tế và làm chủ công nghệ. Nhà trường và Khoa luôn tạo điều kiện về cơ sở vật chất, phòng thực hành, trang thiết bị cũng như sự đồng hành của giảng viên để sinh viên mạnh dạn triển khai các ý tưởng nghiên cứu”, TS. Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở các giờ học lý thuyết, sinh viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô tại Đại học Đại Nam còn được tham gia các dự án thực hành, nghiên cứu, cuộc thi chuyên môn và hoạt động trải nghiệm thực tế với định hướng “học thật - thực hành thật - làm nghề thật”.

Chính môi trường học tập giàu trải nghiệm ấy đã giúp sinh viên từng bước hình thành tư duy nghiên cứu, khả năng sáng tạo và tinh thần chủ động trước sự thay đổi của công nghệ.

Từ nghiên cứu khoa học đến hành trình trưởng thành

Không dừng lại ở một mô hình học thuật, đề tài còn cho thấy khả năng ứng dụng thực tế trong lĩnh vực công nghệ ô tô hiện đại.

Theo nhóm nghiên cứu, trong tương lai hệ thống có thể tiếp tục được phát triển bằng cách tích hợp cảm biến chống kẹt, điều khiển bằng điện thoại thông minh hoặc kết nối với hệ thống smart car nhằm nâng cao tính an toàn và tiện lợi cho người dùng.

Quan trọng hơn cả, hành trình nghiên cứu khoa học đã giúp các sinh viên trưởng thành hơn rất nhiều về chuyên môn, kỹ năng và tư duy nghề nghiệp.

“Sau quá trình thực hiện đề tài, em hiểu rõ hơn về hệ thống điện - điện tử trên ô tô, đồng thời rèn luyện được kỹ năng làm việc nhóm, tư duy nghiên cứu, khả năng giải quyết vấn đề và tính kiên trì khi theo đuổi một sản phẩm”, Xuân Dương cho biết.

Học đi đôi với hành, chủ động nghiên cứu khoa học là một trong những phương thức giúp sinh viên Khoa Công nghệ kỹ thuật ô tô biến kiến thức lý thuyết thành sản phẩm thực tiễn, rèn luyện tư duy kỹ thuật, năng lực sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường.

Tại Trường Đại học Đại Nam, nghiên cứu khoa học không chỉ là một hoạt động học thuật mà còn là môi trường để sinh viên được khám phá năng lực bản thân, chủ động làm chủ tri thức và tiếp cận nghề nghiệp bằng trải nghiệm thực tế.

Từ những mô hình nghiên cứu của sinh viên hôm nay, hành trình trở thành những kỹ sư công nghệ ô tô bản lĩnh và sáng tạo đang dần được hình thành ngay từ trên giảng đường đại học.