Đưa phòng xét xử vào giảng đường: Sinh viên Luật Trường Đại học Đại Nam học nghề từ những vụ án thực tế

Từ một mâu thuẫn tưởng như rất quen thuộc trong môi trường học đường, hàng loạt câu hỏi pháp lý đã được đặt ra tại Phiên tòa giả định năm 2026 do Khoa Luật Trường Đại học Đại Nam tổ chức. Hành vi đó có cấu thành tội phạm hay không? Người dưới 18 tuổi phạm tội được xử lý như thế nào? Trách nhiệm bồi thường thiệt hại được xác định ra sao?

Nhưng điều giá trị nhất của phiên tòa không nằm ở bản án được tuyên. Điều đọng lại là cách sinh viên nhìn thấy những hệ quả pháp lý phía sau một hành vi tưởng chừng bộc phát; hiểu rằng mỗi lựa chọn đều đi kèm trách nhiệm và mọi hành vi đều có thể để lại những hệ lụy lâu dài cho chính mình và những người liên quan.

Phiên tòa giả định được xây dựng từ hồ sơ vụ án thực tế, giúp sinh viên trải nghiệm toàn bộ quy trình tố tụng và xét xử trong môi trường nghề nghiệp sát thực tiễn.

Giọt nước mặt sau 1 phút bốc đồng

Được xây dựng từ hồ sơ vụ án “cố ý gây thương tích”, phiên tòa giả định tái hiện đầy đủ quy trình xét xử hình sự sơ thẩm công khai. Trong không gian trang nghiêm của Phòng Thực hành pháp luật Khoa Luật, tiếng búa gỗ của vị chủ tọa vang lên mở đầu phiên xét xử. Vụ án kể về câu chuyện đầy xót xa của hai người chưa thành niên. Chỉ vì một phút bốc đồng của tuổi học trò, một người mang thương tật, một người đối diện với vòng lao lý, kéo theo những tổn thương cho cả hai gia đình.

Dưới sự cố vấn chuyên môn của đội ngũ giảng viên, luật sư và các chuyên gia pháp lý, sinh viên trực tiếp hóa thân thành Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, Luật sư, Thư ký phiên tòa, bị cáo, bị hại và những người tham gia tố tụng khác. Trước khi bước vào phiên xử, các em phải nghiên cứu hồ sơ, phân tích chứng cứ, xây dựng luận cứ buộc tội hoặc bào chữa, chuẩn bị nội dung xét hỏi và tranh tụng như những người hành nghề thực thụ.

Chương trình được xây dựng dưới sự cố vấn chuyên môn của đội ngũ giảng viên, luật sư và các chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm.

Những lập luận sắc bén, các tình huống tranh tụng sát thực tế cùng những diễn biến giàu cảm xúc đã thu hút sự theo dõi chăm chú của đông đảo sinh viên, luật sư và chuyên gia pháp lý tham dự. Trong vai luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị hại, sinh viên Hoàng Lan Nhi đã trình bày quan điểm với sự tự tin và bản lĩnh nghề nghiệp đáng ghi nhận, thể hiện khả năng vận dụng kiến thức pháp luật vào thực tiễn ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường.

Luật sư Mai Bích Ngân đánh giá cao chất lượng chuyên môn và kỹ năng tranh biện của sinh viên Khoa Luật Trường Đại học Đại Nam tại phiên tòa giả định.

Luật sư Mai Bích Ngân chia sẻ: “Tôi tham dự rất nhiều phiên tòa thực tế và phiên tòa giả định của sinh viên ở một số trường đại học, nhưng với phiên tòa này, tôi thực sự bị thuyết phục và cuốn hút bởi kỹ năng tranh biện của các em. Đây không chỉ là buổi thực hành của sinh viên mà còn là bài học thức tỉnh cho các bậc phụ huynh và học sinh về hậu quả của bạo lực học đường”.

Thông qua phiên tòa giả định, những quy định của pháp luật được trực quan hóa bằng tình huống thực tế, giúp người học cảm nhận rõ hơn hậu quả của hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời nâng cao nhận thức về trách nhiệm cá nhân, ý thức thượng tôn pháp luật và giá trị của công lý.

Khi những điều luật bước ra khỏi giáo trình

Điều làm nên giá trị của phiên tòa không chỉ nằm ở việc tái hiện một vụ án, mà còn ở cách Khoa Luật đưa thực tiễn nghề nghiệp vào giảng đường. Tại đây, những điều luật không còn nằm trên trang giáo trình. Sinh viên được trực tiếp tiếp cận hồ sơ vụ án, phân tích các tình tiết pháp lý, nghiên cứu chứng cứ, xây dựng luận cứ và trải nghiệm quá trình vận hành của pháp luật trong thực tế.

Sinh viên trực tiếp hóa thân vào các vai trò trong quá trình tố tụng như Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, Luật sư, Thư ký phiên tòa, bị cáo, bị hại và những người tham gia tố tụng khác.

Không còn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, sinh viên được rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng tranh tụng, kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, kỹ năng diễn đạt và khả năng xử lý tình huống nghề nghiệp. Mỗi phiên tòa giả định trở thành một “lớp học đặc biệt”, nơi kiến thức chuyên môn được kiểm chứng bằng trải nghiệm thực tế và năng lực nghề nghiệp được hình thành thông qua hành động.

Đó cũng là triết lý đào tạo mà Khoa Luật Trường Đại học Đại Nam theo đuổi trong nhiều năm qua: đào tạo gắn với thực tiễn, lấy trải nghiệm nghề nghiệp làm trung tâm, giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức pháp luật mà còn sở hữu bản lĩnh nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm luật trong tương lai.

Sự kết hợp giữa công nghệ số, AI và đào tạo thực chiến tại khoa Luật Trường Đại học Đại Nam

Nếu thực tiễn nghề nghiệp giúp sinh viên hiểu pháp luật bằng trải nghiệm, thì công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới đối với việc học luật.

Sự kết hợp giữa công nghệ số, AI và các mô hình đào tạo thực chiến tại Khoa Luật Trường Đại học Đại Nam đang từng bước biến những điều luật vốn bị coi là khô khan thành một hệ sinh thái học thuật sinh động, hấp dẫn và giàu tính tương tác. Những hồ sơ vụ án, phiên tòa mô phỏng, tình huống pháp lý thực tiễn cùng các nền tảng học tập số giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách trực quan, dễ hiểu và giàu tính ứng dụng hơn.

TS. Lê Thị Thanh Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam nhấn mạnh vai trò của công nghệ số và AI trong đổi mới giáo dục đại học.

Chia sẻ về định hướng ứng dụng công nghệ trong giáo dục, TS. Lê Thị Thanh Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam cho biết: "Nhà trường xác định công nghệ số và AI là công cụ chiến lược để đổi mới phương thức tiếp cận tri thức. Việc tích hợp AI vào giảng dạy giúp sinh viên hình thành tư duy phân tích đa chiều, tối ưu hóa thời gian nghiên cứu, nâng cao năng lực tự học và nhanh chóng thích ứng với môi trường làm việc số hóa..."

Không chỉ dừng lại ở hoạt động đào tạo, việc “số hóa pháp luật” còn góp phần đổi mới hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao hiệu quả tuyên truyền chính sách, pháp luật và xây dựng đội ngũ nhân lực pháp lý đáp ứng yêu cầu của thời đại chuyển đổi số.

Đào tạo nguồn nhân lực pháp lý cho kỷ nguyên số

Là một trong những cơ sở đào tạo theo định hướng ứng dụng, Khoa Luật Trường Đại học Đại Nam đã mạnh dạn đổi mới chương trình đào tạo, rút ngắn thời gian học ngành Luật và Luật Kinh tế xuống còn 3 năm với 9 học kỳ, giúp sinh viên tiết kiệm thời gian, chi phí và tiếp cận thị trường lao động sớm hơn. Đặc biệt, chương trình đào tạo ngành Luật của Nhà trường đã được kiểm định chất lượng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hơn 12 năm xây dựng và phát triển với quy mô hàng ngàn sinh viên, Khoa Luật Trường Đại học Đại Nam kiên định với định hướng đào tạo “Học thật - Trải nghiệm thật - Giá trị thật”. Từ Phòng Thực hành pháp luật, các phiên tòa giả định đến việc ứng dụng công nghệ số và AI trong học tập, sinh viên được chuẩn bị hành trang toàn diện để trở thành những cử nhân luật có kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với những thay đổi không ngừng của xã hội hiện đại.

Mỗi phiên tòa giả định khép lại bằng một bản án, nhưng điều còn ở lại là bài học về trách nhiệm, về sự thượng tôn pháp luật và giá trị của công lý. Bởi nghề luật không chỉ đòi hỏi sự am hiểu pháp luật, mà còn cần bản lĩnh để bảo vệ lẽ phải, sự công bằng và sự thấu cảm với con người.

Và hành trình ấy đang được bắt đầu từ chính những giờ học thực hành giàu giá trị tại Đại học Đại Nam - nơi sinh viên được học nghề từ những tình huống thật, trải nghiệm thật để sẵn sàng bước vào môi trường hành nghề chuyên nghiệp trong kỷ nguyên số.