Trong bối cảnh cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền ngày càng được đẩy mạnh, án lệ đang trở thành một trong những nội dung quan trọng của hoạt động nghiên cứu, xét xử và đào tạo luật. Tại Trường Đại học Đại Nam, việc nghiên cứu và vận dụng án lệ không chỉ là một chủ đề học thuật mà còn là giải pháp thiết thực để gắn đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp, giúp sinh viên phát triển tư duy pháp lý, kỹ năng lập luận và năng lực hành nghề ngay từ trên giảng đường. 

Toàn cảnh tọa đàm khoa học với chủ đề “Án lệ trong hệ thống pháp luật Việt Nam: Lý luận và thực tiễn” với sự góp mặt của các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý, luật sư và giảng viên đến từ các cơ sở đào tạo luật, cơ quan nghiên cứu và tổ chức hành nghề luật trên cả nước.

Án lệ - cầu nối giữa lý luận, thực tiễn và cải cách tư pháp

Ngày 25/6, Khoa Luật - Trường Đại học Đại Nam tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề: "Án lệ trong hệ thống pháp luật Việt Nam: Lý luận và thực tiễn", quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia pháp lý, luật sư và giảng viên đến từ các cơ quan, trường đại học và tổ chức hành nghề luật uy tín trên cả nước.

GS.TS Đào Văn Đông - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam (bên phải) nhấn mạnh nghiên cứu khoa học luôn là một trong những trụ cột quan trọng của giáo dục đại học.

Diễn ra trong bối cảnh hệ thống pháp luật Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện theo hướng minh bạch, thống nhất và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, tọa đàm không chỉ tập trung làm rõ cơ sở lý luận về án lệ mà còn đặt ra nhiều vấn đề thực tiễn liên quan đến việc vận dụng án lệ trong xét xử, nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao.

Phát biểu khai mạc, GS.TS Đào Văn Đông - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Đại Nam nhấn mạnh nghiên cứu khoa học luôn là một trong những trụ cột quan trọng của giáo dục đại học. Theo ông, trong bối cảnh các quan hệ dân sự, kinh tế, thương mại ngày càng đa dạng và phức tạp, việc đưa án lệ vào chương trình đào tạo là yêu cầu tất yếu nhằm giúp người học tiếp cận tư duy pháp lý hiện đại, hiểu sâu hơn về cách thức vận hành của pháp luật trong thực tiễn.

Các chuyên gia pháp lý, nhà khoa học và giảng viên trao đổi nhiều góc nhìn về vị trí, vai trò của án lệ trong hệ thống pháp luật Việt Nam cũng như thực tiễn áp dụng trong hoạt động xét xử và đào tạo luật.

Từ góc độ nghiên cứu chuyên môn, PGS.TS Phạm Văn Lợi - Trợ lý Chủ tịch Hội đồng trường, Quản lý Khoa Luật đã phân tích vị trí, vai trò của án lệ trong hệ thống pháp luật Việt Nam, đồng thời gợi mở những vấn đề liên quan đến quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ hiện nay.

Các tham luận tiếp theo đã tiếp cận chủ đề từ nhiều góc nhìn khác nhau, TS. Nguyễn Minh Khuê - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) cung cấp những luận cứ khoa học về bản chất và giá trị của án lệ trong hệ thống pháp luật đương đại. 

TS. Hoàng Thị Ngân - Phó trưởng Khoa Luật, Trường Đại học Đại Nam phát biểu tại sự kiện.

Trong khi đó, TS. Hoàng Thị Ngân - Phó trưởng Khoa Luật, Trường Đại học Đại Nam tập trung phân tích vai trò của án lệ trong việc bảo đảm sự thống nhất khi áp dụng pháp luật, qua đó góp phần nâng cao chất lượng xét xử và tăng cường niềm tin của xã hội đối với hoạt động tư pháp.

Những trao đổi học thuật tại tọa đàm cho thấy án lệ không còn là một chủ đề nghiên cứu mang tính chuyên môn hẹp mà đang trở thành một yêu cầu thực tiễn đối với đào tạo nghề luật, đặc biệt trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi đội ngũ cử nhân luật có khả năng phân tích, đánh giá và xử lý các tình huống pháp lý phát sinh trong thực tế.

Đào tạo luật không chỉ dạy kiến thức mà phải hình thành năng lực nghề nghiệp

Tọa đàm về án lệ cũng phản ánh định hướng đào tạo mà Khoa Luật - Trường Đại học Đại Nam đã kiên trì theo đuổi trong suốt 12 năm hình thành và phát triển. Từ những ngày đầu thành lập, Khoa Luật xác định mục tiêu đào tạo không dừng lại ở việc trang bị kiến thức chuyên môn mà hướng tới xây dựng năng lực nghề nghiệp toàn diện cho người học, giúp sinh viên có thể thích ứng với môi trường hành nghề ngay sau khi tốt nghiệp.

Trên tinh thần đó, việc nghiên cứu và đưa án lệ vào chương trình đào tạo được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn nghề nghiệp.

Thay vì tiếp cận pháp luật chủ yếu thông qua các quy định mang tính lý thuyết, sinh viên được phân tích các vụ việc cụ thể, tìm hiểu cách thức lập luận của cơ quan xét xử và đánh giá những vấn đề pháp lý phát sinh trong từng tình huống.

Các chuyên gia pháp lý, luật sư và giảng viên đến từ các cơ sở đào tạo luật, cơ quan nghiên cứu và tổ chức hành nghề luật chia sẻ sôi nổi trong sự kiện.

Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Xuân Đức - Cố vấn chuyên môn Khoa Luật đã chia sẻ kinh nghiệm sử dụng các tình huống án lệ để phát triển tư duy phản biện và kỹ năng lập luận pháp lý cho sinh viên. Đây cũng là những năng lực cốt lõi được các cơ quan tư pháp, doanh nghiệp và tổ chức hành nghề luật đặc biệt quan tâm khi tuyển dụng nhân sự.

TS. Nguyễn Thùy Dung - Giảng viên Khoa Luật - Học viện Phụ nữ Việt Nam phát biểu tại sự kiện.

Bổ sung góc nhìn quốc tế, TS. Nguyễn Thùy Dung (Học viện Phụ nữ Việt Nam) đã giới thiệu những kinh nghiệm đào tạo luật thông qua án lệ tại một số quốc gia, đồng thời đề xuất các mô hình phù hợp với điều kiện giáo dục pháp luật ở Việt Nam. 

Những chia sẻ của PGS.TS Nguyễn Bá Bình - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội và TS. Nguyễn Mai Linh - Trưởng Bộ môn Pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế, Trường Đại học Luật Hà Nội về xây dựng học phần chuyên đề án lệ cũng nhận được sự quan tâm lớn từ các đại biểu tham dự.

"Năng lực thật - vững cuộc đời": Triết lý đào tạo được hiện thực hóa từ những hoạt động học thuật

Điểm đáng chú ý là tọa đàm không chỉ dành cho đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu mà còn tạo điều kiện để sinh viên trực tiếp tham gia, lắng nghe và trao đổi với các chuyên gia đầu ngành. Đây là cách tiếp cận nhất quán với triết lý đào tạo “Năng lực thật - Vững cuộc đời” mà Trường Đại học Đại Nam đang triển khai trong toàn trường.

Sau 12 năm xây dựng và phát triển, Khoa Luật đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những đơn vị đào tạo luật theo định hướng ứng dụng và gắn kết thực tiễn. 

Sinh viên Khoa Luật Trường Đại học Đại Nam trực tiếp tham gia tọa đàm, lắng nghe chia sẻ từ các chuyên gia đầu ngành, qua đó nâng cao hiểu biết thực tiễn và năng lực nghề nghiệp ngay từ khi còn trên giảng đường.

Thông qua việc liên tục đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường kết nối với các cơ quan tư pháp, tổ chức hành nghề luật và đẩy mạnh các hoạt động học thuật chuyên sâu như tọa đàm về án lệ, Khoa Luật đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đào tạo những cử nhân luật có kiến thức vững vàng, tư duy pháp lý sắc bén, bản lĩnh nghề nghiệp và khả năng thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của xã hội pháp quyền hiện đại.