Tuần hội nhập K20: Không chỉ nghe, tân sinh viên được hỏi, được nói và phản biện

Vào đại học sẽ học như thế nào? Ngoài giờ học có gì để trải nghiệm? Khi nào phải nghĩ đến việc làm? Nếu chưa biết mình muốn gì thì bắt đầu từ đâu? Những ngày đầu tiên tại Đại học Đại Nam (DNU), K20 mang theo rất nhiều câu hỏi. Tuần hội nhập vì thế không chỉ là những buổi phổ biến thông tin một chiều. Đây còn là không gian để sinh viên được hỏi, được bày tỏ suy nghĩ, nói lên những điều chưa hiểu, những băn khoăn, thậm chí những góc nhìn khác biệt và được Nhà trường trực tiếp lắng nghe, trao đổi. Đó cũng là cách DNU muốn hình thành ngay từ những ngày đầu một văn hóa đại học cởi mở: tôn trọng tiếng nói người học và khuyến khích tư duy phản biện.

KHÔNG CHỈ NGỒI NGHE,  K20 ĐƯỢC QUYỀN ĐẶT CÂU HỎI

Bước từ phổ thông vào đại học không chỉ là thay đổi cách học. Sinh viên bước vào một môi trường mà chính các em phải dần trở thành người chịu trách nhiệm cho lựa chọn và sự trưởng thành của mình. Vì thế, Tuần hội nhập không nên chỉ là những buổi “Nhà trường nói - sinh viên nghe”.

Thông qua các buổi tập huấn, K20 được cung cấp những thông tin cần thiết về chương trình đào tạo, phương pháp học tập, quy định, đời sống sinh viên, các hoạt động trải nghiệm, hỗ trợ tâm lý, nghề nghiệp, việc làm và những nguồn lực mà Nhà trường dành cho người học.

Nhưng giá trị quan trọng hơn nằm ở chiều ngược lại: Sinh viên được hỏi Nhà trường. Các em được nói điều mình chưa hiểu, được bày tỏ những băn khoăn của một tân sinh viên, được chia sẻ mong muốn, được nêu vấn đề và trao đổi trực tiếp với những người phụ trách.

Có những câu hỏi rất cụ thể. Có những câu hỏi tưởng nhỏ nhưng lại là nỗi lo thật của một sinh viên lần đầu bước vào đại học. Và cũng có những câu hỏi khiến chính người làm quản lý phải nhìn lại cách tổ chức, cách cung cấp thông tin và cách đồng hành với người học. Được hỏi và được lắng nghe cũng là một phần của giáo dục đại học.

HỎI VỀ VIỆC HỌC ĐỂ HIỂU MÌNH PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM VỀ VIỆC HỌC

“Vào đại học sẽ học như thế nào?”

Đằng sau câu hỏi tưởng đơn giản ấy là sự thay đổi rất lớn từ cách học phổ thông sang đại học.

K20 được làm rõ về chương trình đào tạo, phương pháp học tập, khai thác học liệu, quản lý thời gian và những nguồn lực hỗ trợ trong quá trình học. Nhưng, điều quan trọng không phải chỉ để các em “biết cách học”.

Sinh viên cần hiểu rằng đại học đòi hỏi sự chủ động: biết tìm kiếm kiến thức, biết đặt câu hỏi, biết nhận diện điều mình chưa biết và từng bước chịu trách nhiệm về năng lực của chính mình.

Bởi vậy, sau câu hỏi “Đại học học như thế nào?” sẽ là một câu hỏi lớn hơn: “Mình sẽ làm gì để những năm đại học thực sự tạo ra giá trị cho tương lai của mình?”

HỎI VỀ TRẢI NGHIỆM ĐỂ BIẾT ĐẠI HỌC KHÔNG CHỈ CÓ GIẢNG ĐƯỜNG

“Ngoài giờ học, em được gì?”

Câu trả lời không nằm ở một danh sách dài các hoạt động. Câu lạc bộ, cuộc thi, hoạt động cộng đồng, chương trình ngoại khóa hay trải nghiệm thực tế chỉ có ý nghĩa khi qua đó sinh viên được làm thật, va chạm thật, phối hợp với người khác, xử lý tình huống và chịu trách nhiệm với công việc của mình.

Một câu lạc bộ có thể giúp sinh viên phát hiện sở thích. Một cuộc thi có thể giúp các em nhận ra khả năng. Một hoạt động cộng đồng có thể thay đổi cách nhìn về trách nhiệm. Một trải nghiệm thực tế có thể khiến sinh viên hiểu rõ hơn ngành học mình đã lựa chọn.

Trải nghiệm vì thế không phải phần “ngoài lề” của đại học. Đó là một phần của quá trình hình thành năng lực.

HỎI VỀ VIỆC LÀM ĐỂ KHÔNG CHỜ ĐẾN NĂM CUỐI MỚI NGHĨ VỀ NGHỀ NGHIỆP

“Doanh nghiệp cần gì ở một sinh viên sau khi tốt nghiệp?” Đây không chỉ là câu hỏi của K20 mà là nỗi lo chính đáng của bất kỳ người trẻ nào khi bước vào đại học.

Kiến thức chuyên môn vẫn là nền tảng. Nhưng ngoại ngữ, năng lực số, giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng ngày càng quyết định khả năng bước vào môi trường nghề nghiệp. Vì thế, câu chuyện việc làm không thể đợi đến năm cuối.

Ngay từ năm nhất, sinh viên đã có thể bắt đầu bằng những việc cụ thể: học chắc chuyên môn, rèn ngoại ngữ, nâng năng lực công nghệ, tham gia trải nghiệm, tìm hiểu nghề nghiệp và từng bước tiếp cận doanh nghiệp.

Đặt câu hỏi về tương lai đủ sớm để có đủ thời gian trả lời bằng hành động.

CHƯA BIẾT MÌNH MUỐN GÌ CŨNG CÓ QUYỀN NÓI RA

Không phải tân sinh viên nào cũng bước vào đại học với một kế hoạch bốn năm hoàn chỉnh. Có em chọn ngành vì yêu thích. Có em chịu ảnh hưởng từ gia đình. Có em vẫn chưa thực sự biết sau này mình muốn làm nghề gì. Điều đó hoàn toàn có thể xảy ra ở tuổi 18.

Một trường đại học có trách nhiệm không phải là đưa ngay cho sinh viên một đáp án về tương lai, mà phải tạo môi trường để các em được thử, được trải nghiệm, được sai, được điều chỉnh và dần hiểu chính mình.

Từ đó, “Em chưa biết mình muốn gì” có thể dần trở thành: “Em phù hợp với điều gì?” “Em cần giỏi điều gì?” “Em đang thiếu năng lực nào?” “Và ngày hôm nay em có thể bắt đầu từ đâu?”

ĐƯỢC NÓI – ĐƯỢC LẮNG NGHE – ĐƯỢC PHẢN BIỆN: MỘT PHẦN CỦA VĂN HÓA ĐẠI HỌC

Có lẽ đây mới là giá trị cần giữ lại sau Tuần hội nhập. Đại học không nên tạo ra những sinh viên chỉ quen tiếp nhận những điều có sẵn. Một môi trường đại học đúng nghĩa cần khuyến khích người học biết đặt câu hỏi, biết nói lên quan điểm, biết lắng nghe ý kiến khác mình và biết phản biện bằng lý lẽ, bằng dữ liệu và với tinh thần xây dựng.

Vì vậy, những câu hỏi của K20 không phải sự “làm khó” người đứng lớp. Ngược lại, càng nhiều câu hỏi thật, càng nhiều chia sẻ thật, Nhà trường càng có cơ hội hiểu người học của mình. Có câu hỏi để sinh viên hiểu thêm về DNU. Nhưng cũng có câu hỏi để DNU hiểu thêm về sinh viên.

Đó là quan hệ hai chiều cần có trong một môi trường lấy người học làm trung tâm: Nhà trường định hướng nhưng cũng lắng nghe; sinh viên được trao quyền nhưng đồng thời phải học cách chịu trách nhiệm với tiếng nói và lựa chọn của mình. Cởi mở không có nghĩa là nói gì cũng được. Phản biện không phải là phản đối. Giá trị mà đại học cần hình thành là khả năng dám hỏi - biết hỏi; dám nói - biết nói; có chính kiến nhưng biết tôn trọng sự khác biệt.

TUẦN HỘI NHẬP KHÉP LẠI, VĂN HÓA ĐẶT CÂU HỎI CẦN ĐƯỢC GIỮ MÃI

Một tuần không thể trả lời “1001 câu hỏi” của những năm đại học. Và cũng không cần phải trả lời tất cả.

Điều quan trọng là sau tuần đầu tiên, K20 biết mình đang học trong một môi trường như thế nào, có những nguồn lực nào để sử dụng, có những cơ hội nào để trải nghiệm và khi có điều chưa hiểu, chưa đồng tình hay cần được hỗ trợ thì có quyền đặt câu hỏi và biết phải tìm đến đâu.

Những năm tới sẽ còn rất nhiều câu hỏi mới: về chuyên môn, kỹ năng, tình bạn, tình yêu, thực tập, việc làm, những lựa chọn đúng – sai và cả những lúc hoang mang về chính mình.

Nhà trường không thể đưa sẵn câu trả lời cho mọi câu hỏi ấy. Nhưng Nhà trường có thể tạo ra một môi trường đủ cởi mở để sinh viên dám hỏi, đủ tôn trọng để sinh viên dám nói, đủ an toàn để những ý kiến khác biệt được lắng nghe và đủ thực tế để các em tự kiểm chứng câu trả lời bằng trải nghiệm của mình.

Tuần hội nhập K20 khép lại. Điều cần ở lại không chỉ là những thông tin sinh viên đã nghe, mà là thói quen đặt câu hỏi, tinh thần phản biện và sự tin tưởng rằng tiếng nói của mình được tôn trọng. Đó cũng là một phần quan trọng trong hành trình trưởng thành của một sinh viên đại học.