Từ giảng đường đến hội thảo quốc tế: Hành trình nghiên cứu khoa học đầy tự hào của sinh viên Đại học Đại Nam

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ xử lý tiếng nói đang phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu, việc sinh viên đại học có thể tham gia nghiên cứu, tạo ra các sản phẩm công nghệ mang tính ứng dụng thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường đã trở thành thước đo quan trọng cho chất lượng đào tạo của một trường đại học hiện đại.

Tại Trường Đại học Đại Nam, hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên không chỉ dừng lại ở những đề tài học thuật trên giấy, mà đang từng bước trở thành môi trường để sinh viên khám phá năng lực bản thân, giải quyết các bài toán thực tiễn và tiếp cận những công nghệ mới của thế giới. Hành trình của nhóm sinh viên Khoa Công nghệ thông tin với đề tài “Xây dựng hệ thống xác thực danh tính người nói dựa trên sinh trắc học giọng nói” là một minh chứng tiêu biểu cho điều đó. 

Nhóm sinh viên Hoàng Phương Huế, Vũ Minh Quốc và Hoàng Văn Dũng (áo trắng) đã xuất sắc giành giải Nhất tại Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu khoa học cấp trường. 

Từ một “task” trên lớp đến đề tài nghiên cứu công nghệ “Made in Vietnam”

Giành giải Nhất tại Hội nghị Sinh viên nghiên cứu khoa học cấp trường, nhóm sinh viên gồm Hoàng Phương Huế, Vũ Minh Quốc và Hoàng Văn Dũng đã gây ấn tượng với hệ thống AI xử lý giọng nói tiếng Việt có tính ứng dụng cao trong nhiều lĩnh vực thực tế như ngân hàng, tổng đài chăm sóc khách hàng, y tế từ xa hay an ninh.

Điều đặc biệt là đề tài này không xuất phát từ một ý tưởng “trên trời”, mà được hình thành từ chính những dự án thực tế sinh viên được tiếp cận trong quá trình học tập. 

Bạn Hoàng Phương Huế - trưởng nhóm nghiên cứu chia sẻ: “Ban đầu nhóm em tham gia một dự án liên quan đến phân tích cảm xúc khách hàng dựa trên các cuộc hội thoại audio của chuỗi thẩm mỹ viện. Trong quá trình xử lý dữ liệu, bọn em nhận ra chỉ phân tích nội dung là chưa đủ, mà cần phải biết chính xác ai đang nói, cảm xúc như nào và nói nội dung gì.”

Từ những trăn trở rất thực tế đó, nhóm bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực xử lý giọng nói tiếng Việt - một mảng công nghệ còn nhiều dư địa phát triển. Và cũng từ đây, hành trình nghiên cứu khoa học của các bạn sinh viên chính thức bắt đầu.

Sinh viên Đại Nam làm chủ công nghệ AI và xử lý tiếng nói

Không lựa chọn cách tiếp cận đơn lẻ, nhóm đã phát triển hệ thống V-BioVoice - giải pháp tích hợp nhiều bước xử lý giọng nói trong cùng một hệ thống hoàn chỉnh. Hệ thống có khả năng làm sạch âm thanh, phân tách nhiều người nói trong cùng một hội thoại, nhận diện danh tính người nói bằng sinh trắc học giọng nói và chuyển đổi lời nói thành văn bản gắn tên người nói.

Để xây dựng được hệ thống này, nhóm phải xử lý một khối lượng dữ liệu tiếng Việt rất lớn - điều vốn là thách thức với ngay cả nhiều nhóm nghiên cứu chuyên sâu hiện nay.

Đề thực hiện đề tài, nhóm phải xây dựng một bộ data “khủng” về giọng nói để thực hiện phân tích với sự trợ giúp của giảng viên hướng dẫn ThS. Lê Thị Thuỳ Trang.

Sinh viên Vũ Minh Quốc cho biết: “Các bộ dữ liệu audio tiếng Việt phục vụ cho bài toán xử lý tiếng nói hiện nay còn khá ít. Vì vậy nhóm vừa phải nghiên cứu mô hình, vừa tự xử lý và xây dựng dữ liệu để phù hợp với bài toán thực tế.”

Quá trình đó không chỉ giúp sinh viên nâng cao chuyên môn, mà còn rèn luyện tư duy nghiên cứu, khả năng tự học, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm. Đây đều là những kỹ năng cốt lõi của nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời đại công nghệ số.

Nghiên cứu khoa học - “giảng đường thứ hai” giúp sinh viên trưởng thành

Một trong những giá trị lớn nhất của hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên chính là tạo ra môi trường học tập thực chiến, nơi sinh viên được học bằng trải nghiệm thật, dự án thật và vấn đề thật. Với nhóm nghiên cứu này, quá trình làm đề tài không chỉ là hành trình xây dựng một sản phẩm công nghệ, mà còn là hành trình trưởng thành về tư duy nghề nghiệp.

Sinh viên Hoàng Văn Dũng chia sẻ: “Khi tham gia các dự án thực tế, bọn em được tiếp cận những công nghệ, quy trình giống như đi làm cho doanh nghiệp. Được tiếp xúc với yêu cầu thực tế của khách hàng, trăn trở suy nghĩ cách giải quyết - điều đó khiến em yêu ngành học và không bị bỡ ngỡ khi gia nhập thị trường lao động.”

Đó cũng chính là mục tiêu mà Đại học Đại Nam kiên định theo đuổi: đưa sinh viên đến gần hơn với thực tiễn nghề nghiệp ngay từ khi còn học đại học; biến quá trình học tập thành hành trình khám phá, sáng tạo và tạo ra giá trị cho xã hội.

Nhóm nghiên cứu đã có những khoảng thời gian làm việc nghiêm túc và kết nối với nhau hiệu quả. 

Khi nghiên cứu khoa học không còn là “sân chơi của riêng ai”

Không còn là hoạt động dành riêng cho những sinh viên “xuất sắc đặc biệt”, nghiên cứu khoa học tại Đại học Đại Nam đang dần trở thành môi trường học tập mở, nơi mọi sinh viên đều có cơ hội thử sức nếu có tinh thần học hỏi và dám bắt đầu.

Điều đáng quý trong câu chuyện của nhóm sinh viên Khoa Công nghệ thông tin không chỉ nằm ở giải thưởng hay bài báo quốc tế, mà còn ở tinh thần chủ động, dám thử sức với những bài toán khó và kiên trì theo đuổi đến cùng.

Hình ảnh của đội nghiên cứu cùng cô giảng viên hướng dẫn Lê Thị Thu Trang tại hội nghị nghiên cứu khoa học quốc tế “Innovation and Challenges in Computing and Technologies”.

Các thành viên trong nhóm không học cùng lớp, không cùng khóa. Họ quen nhau trong quá trình tham gia dự án rồi quyết định cùng nhau nghiên cứu khoa học. Chính sự kết nối tự nhiên, thoải mái ấy lại tạo nên một tập thể làm việc ăn ý, bổ trợ cho nhau theo đúng thế mạnh riêng.

Đằng sau những giờ nghiên cứu căng thẳng là những buổi họp nhóm “5 phút làm việc, còn lại là nói chuyện rồi đi ăn đi chơi” như cách các bạn hài hước chia sẻ. Nhưng cũng chính tinh thần đồng hành tích cực đó đã giúp nhóm duy trì năng lượng trong suốt nhiều tháng nghiên cứu liên tục.

Dấu ấn nghiên cứu khoa học của sinh viên Đại Nam trên các diễn đàn học thuật

Trước khi giành giải Nhất cấp trường, đề tài của nhóm đã được công bố tại nhiều hội thảo khoa học lớn như Hội nghị quốc gia REV 2025 tổ chức tại Đại học Bách khoa và Hội thảo quốc tế ICCIT 2025 tổ chức tại BUV.

Việc sinh viên có thể tham gia công bố nghiên cứu tại các diễn đàn học thuật chuyên ngành cho thấy năng lực chuyên môn, khả năng nghiên cứu độc lập cũng như chất lượng đào tạo ngày càng tiệm cận thực tiễn và chuẩn quốc tế của Đại học Đại Nam.

Đại diện của nhóm sinh viên thuyết trình dự án tại Hội thảo quốc tế ICCIT 2025 tổ chức tại BUV.

Theo ThS. Lê Thị Thu Trang - giảng viên hướng dẫn nhóm nhấn mạnh: “Điều đáng ghi nhận là tinh thần học hỏi, sự chủ động và khả năng tự nghiên cứu của các bạn sinh viên. Dù phải tiếp cận một lĩnh vực còn nhiều khó khăn và ít dữ liệu chuyên biệt cho tiếng Việt, các bạn vẫn kiên trì thử nghiệm, liên tục tối ưu và hoàn thiện hệ thống.”

Nhà trường tạo mọi điều kiện để sinh viên nghiên cứu và sáng tạo

Đằng sau mỗi đề tài nghiên cứu thành công là sự đồng hành của giảng viên, khoa chuyên môn và chính sách khuyến khích nghiên cứu khoa học từ phía Nhà trường.

Tại Đại học Đại Nam, sinh viên được tạo điều kiện tiếp cận dự án thực tế từ sớm; được giảng viên hướng dẫn sát sao; được tham gia các hội nghị, sân chơi học thuật; được hỗ trợ kết nối doanh nghiệp và phát triển ý tưởng nghiên cứu theo định hướng ứng dụng thực tiễn.

Nhóm sinh viên xúc động chia sẻ: “Chúng em rất biết ơn Nhà trường và Khoa Công nghệ thông tin đã tạo điều kiện để sinh viên được tham gia các dự án thực tế ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường. Chính những cơ hội đó đã giúp bọn em có nền tảng để phát triển đề tài nghiên cứu lần này.”

Nhóm sinh viên và các thầy cô Khoa Công nghệ thông tin nhận khen thưởng từ PGS.TS. Đào Thị Thu Giang - Hiệu trưởng nhà trường và TS. Lê Thị Thanh Hương - Phó hiệu trưởng nhà trường. 

Trong chiến lược phát triển đại học ứng dụng, Đại học Đại Nam xác định nghiên cứu khoa học sinh viên không chỉ là một hoạt động học thuật, mà còn là nền tảng để hình thành tư duy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực nghề nghiệp và xây dựng thế hệ sinh viên bản lĩnh trong kỷ nguyên công nghệ.

Từ một bài toán thực tế trên giảng đường đến đề tài được công bố tại các hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế, hành trình của nhóm sinh viên Khoa Công nghệ thông tin đã cho thấy: khi sinh viên được trao cơ hội, được đồng hành đúng cách và được học trong môi trường giàu trải nghiệm thực tiễn, các bạn hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm công nghệ mang giá trị cho cộng đồng và xã hội.