Trường Đại học Đại Nam khai mở năm học mới: Đừng đào tạo sinh viên cho một thế giới đã không còn tồn tại

Điều gì sẽ xảy ra nếu trường đại học vẫn dạy như cũ trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi thế giới từng ngày? Theo TS. Lê Đắc Sơn - Chủ tịch Hội đồng trường Đại học Đại Nam, nguy cơ lớn nhất không phải AI thay thế con người, mà là giáo dục vẫn đào tạo sinh viên cho "một thế giới đã không còn tồn tại". Đó cũng là thông điệp xuyên suốt chuyên đề "Trường Đại học Đại Nam trước những dịch chuyển của thời đại - Tầm nhìn chiến lược và kỳ vọng năm học 2026 - 2027", một trong những nội dung trọng tâm của Tuần lễ Khai mở năm học 2026 - 2027.

Trong gần ba giờ chia sẻ, TS. Lê Đắc Sơn không chỉ phân tích những biến đổi sâu sắc của AI, chuyển đổi số và thị trường lao động, mà còn xác lập tầm nhìn phát triển của Đại học Đại Nam trong giai đoạn 2026 - 2030: chuyển từ truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực; lấy người học làm trung tâm; xây dựng mô hình "Giảng đường khai mở - Doanh nghiệp đồng hành - Công nghệ tăng tốc" nhằm đào tạo những người trẻ có năng lực thật - vững cuộc đời.

THẾ GIỚI ĐANG TĂNG TỐC, ĐỨNG YÊN CŨNG LÀ TỤT LẠI

Mở đầu bài nói chuyện, TS. Lê Đắc Sơn không nói về Đại học Đại Nam mà bắt đầu bằng những chuyển động của thế giới. Theo ông, AI, dữ liệu lớn và công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách con người học tập, làm việc và sáng tạo. Điều đáng lo không phải AI mạnh đến đâu, mà là tốc độ thay đổi của thế giới đang vượt xa khả năng thích nghi của nhiều người.

TS. Lê Đắc Sơn - Chủ tịch Hội đồng trường Đại học Đại Nam chia sẻ chuyên đề "Trường Đại học Đại Nam trước những dịch chuyển của thời đại - Tầm nhìn chiến lược và kỳ vọng năm học 2026 - 2027", mở đầu Tuần lễ Khai mở năm học mới.

"Không phải chúng ta thay đổi chậm, mà là thế giới đang tăng tốc quá nhanh."

Khi tri thức không còn khan hiếm và AI có thể trả lời gần như mọi câu hỏi chỉ trong vài giây, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở việc biết nhiều hơn người khác. Điều tạo nên khác biệt là khả năng đặt câu hỏi đúng, tư duy phản biện, sáng tạo, hợp tác và tạo ra giá trị.

Sự thay đổi ấy cũng đang tái định hình thị trường lao động.

"Người không học sẽ bị thay thế. Người biết dùng AI sẽ thay thế người không biết dùng AI."

Theo TS. Lê Đắc Sơn, đây không chỉ là lời cảnh báo đối với người lao động mà còn là lời cảnh báo đối với các trường đại học.

"Nếu thế giới thay đổi mà đại học không thay đổi thì đại học sẽ đào tạo sinh viên cho một thế giới đã không còn tồn tại."

Đó chính là lý do Trường Đại học Đại Nam lựa chọn đổi mới ngay từ triết lý giáo dục.

ĐÀO TẠO NĂNG LỰC THAY VÌ CHỈ TRUYỀN ĐẠT KIẾN THỨC

Theo TS. Lê Đắc Sơn, câu hỏi quan trọng nhất của giáo dục hôm nay không còn là "Sinh viên biết được bao nhiêu?" mà là "Sinh viên làm được gì sau khi tốt nghiệp?". Đó cũng là điểm khởi đầu trong chiến lược đổi mới của Đại học Đại Nam. Nhà trường chuyển từ mô hình đào tạo thiên về truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực toàn diện, coi tri thức là nền tảng để hình thành tư duy, bản lĩnh và khả năng hành động của người học.

Ví kiến thức như phần nổi của một tảng băng, TS. Lê Đắc Sơn cho rằng phần quyết định sự thành công của một con người lại nằm dưới mặt nước.

"Điều quyết định sự thành công của sinh viên không phải là kiến thức, mà là những gì nằm dưới bề mặt của tảng băng: năng lực, nhân cách, thái độ, giá trị và khả năng thích ứng."

Từ triết lý ấy, Đại học Đại Nam hướng đến đào tạo những người trẻ không chỉ biết nhiều hơn mà còn làm tốt hơn; không chỉ có bằng cấp mà có năng lực; không chỉ tìm được việc làm mà còn tạo ra giá trị cho xã hội. Mọi chương trình đào tạo đều được thiết kế theo bốn định hướng: học để hiểu bản chất, học để làm, học để hợp tác và học để kiến tạo, phụng sự.

TS. Lê Đắc Sơn khẳng định: "Đổi mới hôm nay để dẫn dắt tương lai, kiến tạo giá trị và phụng sự cộng đồng."

Đích đến cuối cùng là mỗi sinh viên khi ra trường đều có năng lực thật, việc làm tốt và đủ bản lĩnh để thích ứng với một thế giới luôn biến động.

NGƯỜI THẦY KHÔNG CÒN LÀ NGƯỜI TRUYỀN ĐẠT KIẾN THỨC

Có lẽ thông điệp gây nhiều suy ngẫm nhất trong chuyên đề là sự thay đổi vai trò của người thầy trong kỷ nguyên AI. TS. Lê Đắc Sơn đặt ra một câu hỏi: Khi AI có thể trả lời gần như mọi câu hỏi, điều gì còn lại của người thầy?

Theo ông, giá trị của người thầy không còn nằm ở việc truyền đạt kiến thức, mà ở khả năng phát triển con người.

"Người thầy không làm nghề truyền đạt kiến thức mà người thầy làm nghề phát triển con người."

AI có thể giúp sinh viên học nhanh hơn, nhưng không thể thay người thầy truyền cảm hứng, bồi dưỡng nhân cách, khơi dậy khát vọng hay đồng hành với sinh viên bằng sự thấu hiểu, yêu thương và trách nhiệm.

Hơn 1.000 cán bộ, giảng viên và nhân viên Đại học Đại Nam tham dự chuyên đề, cùng nhìn nhận những chuyển dịch của thời đại và thống nhất tư duy đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên AI.

"Người thầy không đứng trên để nói. Người thầy đứng bên cạnh để đồng hành."

Theo TS. Lê Đắc Sơn, đó mới là hình mẫu giảng viên của thời đại mới: giỏi chuyên môn, làm chủ công nghệ, biết truyền cảm hứng và lấy sự trưởng thành của người học làm thước đo giá trị nghề nghiệp.

BA TRỤ CỘT TẠO NÊN "NĂNG LỰC THẬT - VỮNG CUỘC ĐỜI"

Ba trụ cột "Giảng đường khai mở - Doanh nghiệp đồng hành - Công nghệ tăng tốc" được xác định là định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển của Đại học Đại Nam giai đoạn mới.

Theo TS. Lê Đắc Sơn, đào tạo những con người đủ năng lực trong một thế giới luôn biến động không thể chỉ đổi mới từng học phần hay từng phương pháp giảng dạy. Đổi mới phải được thiết kế như một hệ sinh thái thống nhất, nơi mọi thành tố cùng hướng tới sự trưởng thành của người học. Từ tư duy đó, Đại học Đại Nam xác định ba trụ cột chiến lược xuyên suốt năm học 2026 - 2027: Giảng đường khai mở - Doanh nghiệp đồng hành - Công nghệ tăng tốc.

Thông điệp "Nếu thế giới thay đổi mà đại học không thay đổi thì đại học sẽ đào tạo sinh viên cho một thế giới đã không còn tồn tại" để lại nhiều suy ngẫm cho cán bộ, giảng viên nhà trường.

Ba trụ cột ấy không tồn tại độc lập mà bổ trợ cho nhau để tạo thành một hành trình học tập hoàn chỉnh. Giảng đường khai mở không chỉ truyền đạt tri thức mà còn khai mở tư duy, nuôi dưỡng khả năng tự học, tư duy phản biện, sáng tạo và khát vọng phát triển. Doanh nghiệp đồng hành đưa thực tiễn vào giảng đường thông qua các dự án, học kỳ doanh nghiệp, trải nghiệm nghề nghiệp và sự tham gia của chuyên gia, giúp sinh viên rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động. Công nghệ tăng tốc giúp cá nhân hóa việc học, ứng dụng AI trong giảng dạy và quản trị, đồng thời giải phóng giảng viên khỏi những công việc lặp lại để dành nhiều thời gian hơn cho nghiên cứu, đổi mới phương pháp và đồng hành cùng người học.

Theo TS. Lê Đắc Sơn, đích đến cuối cùng của ba trụ cột ấy không phải là một tấm bằng đại học, mà là những người trẻ có năng lực thật, việc làm tốt, khả năng thích ứng và tinh thần phụng sự xã hội. Đó cũng chính là triết lý mà Đại học Đại Nam kiên định theo đuổi: "Năng lực thật - Vững cuộc đời."

MỌI QUYẾT ĐỊNH ĐỀU HƯỚNG VỀ SINH VIÊN

Trong phần chia sẻ về chiến lược phát triển giai đoạn 2026 - 2030, TS. Lê Đắc Sơn giới thiệu hình ảnh "chiếc la bàn" như biểu tượng cho tư duy quản trị của Đại học Đại Nam. Chiếc la bàn ấy luôn chỉ về một hướng - người học. Theo ông, từ xây dựng chương trình đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, đầu tư cơ sở vật chất, ứng dụng AI đến mở rộng hợp tác doanh nghiệp, mọi quyết định của nhà trường đều phải trả lời được một câu hỏi: Điều này mang lại giá trị gì cho sinh viên?

Mọi quyết định của Đại học Đại Nam đều hướng tới mục tiêu cao nhất: tạo giá trị cho người học, giúp sinh viên có năng lực thật, việc làm tốt và vững vàng trước những biến động của thời đại.

Để hiện thực hóa tư duy ấy, Đại học Đại Nam xây dựng mô hình phát triển dựa trên bốn "bánh đà" vận hành đồng bộ: người thầy truyền cảm hứng và đồng hành; doanh nghiệp mang đến môi trường thực tiễn; AI trở thành công cụ hỗ trợ học tập và giảng dạy; nhà trường kiến tạo hệ sinh thái giáo dục hiện đại. Khi bốn "bánh đà" cùng chuyển động, sinh viên sẽ được phát triển đồng thời về tri thức, kỹ năng, tư duy, nhân cách và khả năng thích ứng.

Theo TS. Lê Đắc Sơn, công nghệ không thay thế con người, AI cũng không thay thế người thầy. Điều AI làm được là giúp sinh viên học hiệu quả hơn, đồng thời giải phóng giảng viên khỏi những công việc mang tính lặp lại để có thêm thời gian nghiên cứu, đổi mới phương pháp, truyền cảm hứng và đồng hành cùng người học.

ĐỔI MỚI BẮT ĐẦU TỪ NGƯỜI THẦY

Khép lại chuyên đề, TS. Lê Đắc Sơn gửi tới toàn thể cán bộ, giảng viên và nhân viên nhà trường một thông điệp vừa là lời nhắn gửi, vừa là lời hiệu triệu:

"Bạn không làm thuê cho Đại học Đại Nam. Bạn đang góp phần xây dựng tương lai của chính mình, của sinh viên và của đất nước."

Theo ông, giáo dục không thay đổi nhờ những khẩu hiệu lớn, mà bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một bài giảng được chuẩn bị kỹ hơn, một phương pháp giảng dạy được đổi mới, một lời động viên đúng lúc, một lần người thầy lắng nghe sinh viên nhiều hơn hay đơn giản là mỗi ngày học thêm một điều mới. Chính những thay đổi tưởng như rất nhỏ ấy sẽ tạo nên sự thay đổi của một ngôi trường; và khi một ngôi trường thay đổi, những thế hệ sinh viên cũng sẽ thay đổi.

Khép lại bài chia sẻ, TS. Lê Đắc Sơn nhấn mạnh: "Mỗi bài giảng hôm nay là một viên gạch xây nên tương lai Việt Nam."

Khép lại chuyên đề, TS. Lê Đắc Sơn nhấn mạnh: "Mỗi bài giảng hôm nay là một viên gạch xây nên tương lai Việt Nam", gửi gắm thông điệp đổi mới tới toàn thể cán bộ, giảng viên và nhân viên nhà trường.

Theo ông, để xây nên tương lai ấy, người thầy không thể đứng yên trước một thế giới đang đổi thay từng ngày. Khi sinh viên ngày càng năng động, doanh nghiệp ngày càng đòi hỏi cao và công nghệ không ngừng phát triển, người thầy chỉ có một lựa chọn: không ngừng học hỏi và đổi mới. Đó không chỉ là thông điệp khai mở năm học 2026 – 2027 của Đại học Đại Nam, mà còn là cam kết của một ngôi trường lựa chọn đổi mới từ chính người thầy, lấy người học làm trung tâm và kiên định theo đuổi mục tiêu đào tạo những công dân có năng lực thật, nhân cách vững vàng và khát vọng phụng sự đất nước.