Người dân vùng biên đã dạy sinh viên y khoa một bài học không giáo trình nào có

"Cảm ơn các bác sĩ, các thầy giáo và các cháu sinh viên Khoa Y - Trường Đại học Đại Nam..." - Lời cảm ơn mộc mạc ấy vang lên khi đoàn công tác kết thúc một ngày khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho người dân xã Cần Yên, tỉnh Cao Bằng.

Đông đảo người dân vùng biên có mặt từ sáng sớm, kiên nhẫn chờ đến lượt khám bệnh.

Không có những bài phát biểu dài, không có những bó hoa hay những nghi thức trang trọng. Nơi đây chỉ có những cái nắm tay thật chặt, những nụ cười hiền hậu và ánh mắt lưu luyến của bà con vùng biên khi tiễn đoàn ra về. Những điều bình dị ấy lại khiến nhiều bác sĩ, giảng viên và sinh viên lặng đi trong xúc động.

Niềm xúc động đó càng được nhân lên qua những lời chia sẻ chân tình của người dân. Ông Lãnh Văn Cờ (62 tuổi) người dân xã Cần Yên bày tỏ: "Hôm nay bản thân tôi cảm ơn các bác sĩ Trường Đại học Đại Nam đã đến thăm khám cho người dân chúng tôi, để phát hiện bệnh sớm, có hướng điều trị tốt nhất". 

Cùng chung niềm vui, bà Hoàng Thị Liên (72 tuổi) dù phải đi xa 10km đến điểm khám nhưng vẫn không giấu được sự phấn khởi. Đây là lần đầu tiên bà được thăm khám bệnh trong đời: "Đến đây tôi được bác sĩ khám rất kỹ về điện tim, xương khớp, răng miệng… được giải thích rõ về các bệnh mình đang gặp phải và được phát thuốc miễn phí. Thực sự tôi rất cảm kích trước nghĩa cử cao đẹp của đoàn", bà Liên bộc bạch.

Bà Hoàng Thị Liên (72 tuổi) phấn khởi khi lần đầu tiên được thăm khám từ các y bác sĩ đầu ngành và nhận thuốc miễn phí.

Một "phòng khám" giữa núi rừng và những gương mặt không dễ quên

Từ sáng sớm, người dân đã có mặt rất đông tại điểm khám, đó là những cụ già chống gậy lưng đã còng, những người mẹ bế con nhỏ trên tay kiên nhẫn chờ đến lượt, hay những người đi bộ từ bản xa, vượt nhiều cây số đường núi chỉ để được bác sĩ khám bệnh và nghe lời dặn dò về sức khỏe.

Không chỉ khám bệnh, các sinh viên y khoa còn học cách lắng nghe những câu chuyện đời từ những khuôn mặt hằn sâu vết thời gian.

Nhiều khuôn mặt hằn sâu dấu vết của nắng gió và những tháng ngày mưu sinh vất vả; những đôi bàn tay chai sần, mái tóc bạc phơ cùng những bộ quần áo đã cũ nhưng được giặt giũ sạch sẽ như thể bà con muốn dành sự trân trọng lớn nhất cho những người đến với mình.

Không ít sinh viên lần đầu tiên chứng kiến những hoàn cảnh như thế, khiến những kiến thức từng đọc trong sách về chăm sóc sức khỏe cộng đồng bỗng trở nên chân thực hơn bao giờ hết khi đứng trước những con người bằng xương bằng thịt.

Chuyến đi thiện nguyện không chỉ mang lại giá trị sức khỏe cho cộng đồng mà đối với sinh viên Nguyễn Minh Anh (lớp YK 17-02), chuyến đi còn mang  giá trị là bài học y đức thực tế quý giá.

Nhớ lại hành trình này, sinh viên Nguyễn Minh Anh (lớp YK 17-02) chia sẻ: "Thực sự đường đi đến Cần Yên vô cùng vất vả, 12 tiếng trên xe cùng với sự lạ nhà khiến em phải gắng sức. Nhưng khi thấy những người già, trẻ em cùng hàng trăm người dân quanh xã háo hức chờ khám bệnh, trong đó có những cô chú 60 tuổi chưa đi bệnh viện bao giờ, em thấy mình cần cố gắng hỗ trợ thầy cô để thăm khám kịp thời cho mọi người. Ở đây, em nhìn thấy được việc phụng sự cộng đồng của những người làm công tác y tế thực sự cao cả".

Có những điều chỉ trái tim mới học được

Trong giảng đường, sinh viên học cách hỏi bệnh, khám bệnh và kê đơn, nhưng ở Cần Yên, các em còn học cách lắng nghe. Lắng nghe không chỉ triệu chứng của bệnh, mà còn lắng nghe những câu chuyện đời. Đó là nụ cười hiền của một cụ già vì nhiều năm rồi mới có dịp được khám kỹ, là lời cảm ơn liên tục của người mẹ ôm con nhỏ khi được tư vấn cách chăm sóc, hay ánh mắt yên tâm khi cầm trên tay những viên thuốc miễn phí.

ThS. BS Nguyễn Đình Tỉnh thăm khám, tư vấn cho cha mẹ những bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ.

Những khoảnh khắc ấy không có trong bất kỳ giáo trình nào, chính chúng đã nhắc những người thầy thuốc tương lai rằng, đằng sau mỗi bệnh án là một con người; đằng sau mỗi ca bệnh là một gia đình với biết bao hy vọng. Nhấn mạnh thêm về giá trị thực tiễn của chuyến đi, ThS. BS Nguyễn Đình Tỉnh cho biết: "Đến một vùng đất, chúng ta có thể nhìn nhận sức khỏe ở góc độ đa dạng hơn từ phong tục tập quán, lối sống… Đây là một chuyến đi vô cùng giá trị, vừa giúp các em có góc nhìn chuyên môn, vừa nâng cao hệ thống tư duy, tầm nhìn cho các bạn sinh viên sau này".

Trực tiếp trải nghiệm những giá trị ấy, sinh viên Ân Thị Khánh Ly (lớp YK17-02) bộc bạch: "Em rất hạnh phúc khi khoác lên mình chiếc áo blouse phục vụ cộng đồng ở những chuyến đi thiện nguyện. Em cảm thấy mình hiểu hơn lý do vì sao bản thân lại theo đuổi giá trị của ngành Y".

Bài học về y đức bắt đầu từ lòng trắc ẩn

Theo các giảng viên Khoa Y, những chuyến thiện nguyện không chỉ để người dân được chăm sóc sức khỏe, mà còn để sinh viên hiểu sâu sắc hơn giá trị của nghề mình đã chọn. Kiến thức giúp một bác sĩ chữa bệnh, nhưng lòng trắc ẩn mới giúp người thầy thuốc chữa lành.

Nhìn nhận về bài học thực tế này, TTND. PGS.TS Hoàng Đức Hạnh - Trưởng khoa Y, nguyên Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hà Nội khẳng định: "Các em sinh viên Khoa Y không chỉ biết khám sức khỏe trong bệnh viện mà còn phải biết khám sức khỏe ngoài cộng đồng. Khi đi như thế này, các em mới thấy sự vất vả, khó khăn của người dân vùng sâu vùng xa, từ đó dạy cho các em tinh thần vì cộng đồng, vì người yếu thế. Nó khơi dậy y đức, nhân đức trong các em khi hoàn thành chương trình tốt nghiệp bác sĩ".

Không đứng trên bục giảng, TTND. PGS.TS Hoàng Đức Hạnh chọn cách truyền ngọn lửa y đức cho thế hệ bác sĩ tương lai qua những hành động thiết thực vì cộng đồng.

Đó cũng là lý do vì sao nhiều sinh viên chia sẻ rằng, điều khiến các em nhớ nhất sau chuyến đi không phải là số lượng bệnh nhân đã khám, mà là những ánh mắt biết ơn, những bàn tay nắm thật chặt và câu nói giản dị của bà con trước lúc chia tay. Có lẽ, đó sẽ là hành trang theo các em rất lâu trên con đường hành nghề.

Một bài học sẽ theo suốt cuộc đời làm nghề

Chuyến đi đến Cần Yên rồi sẽ khép lại, những tấm áo blouse trắng sẽ lại trở về giảng đường, nhưng những điều người dân vùng biên để lại sẽ còn ở lại rất lâu trong ký ức, trong cách các em nhìn người bệnh và trong lời thề sẽ luôn gìn giữ y đức của người thầy thuốc.

Người dân Cần Yên không đứng trên bục giảng, nhưng bằng sự chân thành, niềm tin và lòng biết ơn, họ đã trở thành những người thầy đặc biệt của các sinh viên y khoa trong chuyến đi ấy. Có những bài học vô giá, mà chỉ trường đời và cuộc sống mới có thể dạy.