Học Mỹ thuật và Thiết kế 2 năm, sinh viên DNU làm ra được gì?

Trong thời đại một hình ảnh có thể được tạo ra chỉ sau vài giây, biết sử dụng công cụ không còn đủ để tạo nên một người làm sáng tạo. Quan trọng hơn là hiểu mình đang làm gì, vì sao làm và có thể biến những điều đã học thành một sản phẩm của chính mình. Triển lãm KHỞI 2026 – “Khởi nguyên – Khởi sắc – Khởi quang” của Khoa Mỹ thuật và Thiết kế, Trường Đại học Đại Nam cho thấy một phần quá trình ấy qua những sản phẩm được thực hiện bởi chính sinh viên năm nhất, năm hai.

Mỗi sản phẩm tại triển lãm KHỞI 2026 là kết quả của một quá trình từ tìm hiểu, hình thành ý tưởng đến thực hành và hoàn thiện của sinh viên Khoa Mỹ thuật và Thiết kế, Trường Đại học Đại Nam.

Trước khi làm một sản phẩm, phải hiểu nó đến từ đâu

Sinh viên không bắt đầu bằng câu hỏi: Làm thế nào để sản phẩm này đẹp?

Các bạn bắt đầu từ những câu hỏi khó hơn: Biểu tượng này có ý nghĩa gì? Hoa văn ấy xuất hiện từ đâu? Một màu sắc, hình ảnh hay câu chuyện tồn tại như thế nào trong đời sống văn hóa? Và nếu kể lại bằng ngôn ngữ của người trẻ hôm nay, mình sẽ kể như thế nào?

Từ việc tìm hiểu nguồn cội, nghiên cứu biểu tượng và nhận diện giá trị, sinh viên lựa chọn, diễn giải và chuyển hóa những chất liệu ấy thành sản phẩm.

Từ những chất liệu văn hóa quen thuộc, sinh viên tìm cách diễn giải và chuyển hóa thành ngôn ngữ thiết kế của thế hệ mình.

Văn hóa vì thế không phải một họa tiết được “gắn” lên thiết kế cho đẹp. Nó trở thành chất liệu để người học suy nghĩ và sáng tạo.

Đó cũng là tinh thần của “Khởi nguyên – Khởi sắc – Khởi quang”: hiểu những gì đã có, tìm một cách nhìn mới và đưa chúng vào những sản phẩm của hôm nay.

“Đây là một hướng đào tạo không dễ làm”

ThS. Lưu Thị Hiền - Trưởng khoa Mỹ thuật và Thiết kế cùng các sinh viên của khoa phải mất nhiều tháng để hoàn thiện các tác phẩm tham gia triển lãm.

Theo PGS.TS Phạm Trọng Toàn – nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nghệ thuật Trung ương, việc đưa chiều sâu văn hóa vào quá trình đào tạo giúp sinh viên vượt ra khỏi việc học kỹ thuật đơn thuần.

“Khi sinh viên được tiếp cận văn hóa ngay trong quá trình học và sáng tạo, các em không chỉ học kỹ thuật mà còn hình thành tư duy, chiều sâu và bản sắc. Đây là một hướng đi không dễ làm và cũng chưa có nhiều trường triển khai được một cách bài bản.”

PGS.TS Phạm Trọng Toàn – nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nghệ thuật Trung ương đến dự triển lãm.

Điều này càng có ý nghĩa khi công nghệ và AI đang làm thay đổi rất nhanh ngành công nghiệp sáng tạo.

Công cụ có thể giúp một người tạo hình ảnh nhanh hơn. Nhưng công cụ không thể thay người học trả lời những câu hỏi: Mình muốn nói điều gì? Tại sao lựa chọn cách thể hiện này? Giá trị nào mình muốn giữ lại và điều gì mình muốn làm mới?

Triển lãm KHỞI 2026 mở ra không gian để những sản phẩm đầu tiên của sinh viên được hiện diện, đối thoại và tiếp tục phát triển.

Không sao chép văn hóa – mà học cách kể lại bằng ngôn ngữ của mình

Ấn tượng với những sản phẩm của sinh viên năm nhất, năm hai, ThS Đinh Hồng Cường – nhà nghiên cứu Văn hóa, Lịch sử và Trang phục cổ – cho rằng điều đáng chú ý là người trẻ đã chủ động lựa chọn văn hóa làm điểm xuất phát cho sáng tạo.

“Khi người trẻ chủ động tìm hiểu, diễn giải những giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ của mình, sản phẩm sẽ có hồn cốt dân tộc nhưng vẫn mang hơi thở của thời đại.”

ThS Đinh Hồng Cường - nhà nghiên cứu Văn hóa, Lịch sử và Trang phục cổ chia sẻ tại triển lãm.

Điều quan trọng ở đây là tiếp nối nhưng không sao chép.

Muốn đưa một giá trị truyền thống vào sản phẩm, sinh viên phải hiểu câu chuyện phía sau nó, sau đó lựa chọn điều cần giữ, điều có thể làm mới và tìm cách thể hiện bằng tư duy thiết kế của mình. Và chính quá trình ấy mới là phần quan trọng của việc học.

Đằng sau một sản phẩm là cả một chuỗi năng lực

Nếu chỉ đi một vòng quanh triển lãm, người xem sẽ thấy những sản phẩm đã hoàn thiện. Nhưng phía sau mỗi sản phẩm là một quá trình: quan sát – nghiên cứu – đặt câu hỏi – hình thành ý tưởng – làm thử – sửa – hoàn thiện.

Sinh viên phải lý giải được sản phẩm của mình bắt nguồn từ đâu, kế thừa giá trị nào, làm mới điều gì và vì sao lựa chọn cách thể hiện ấy.

Sinh viên không chỉ quan tâm sản phẩm có đẹp hay không mà còn phải lý giải được ý tưởng, giá trị và câu chuyện phía sau sản phẩm.

Qua từng lần làm, người học hình thành dần những năng lực của nghề sáng tạo: nghiên cứu, phân tích, tư duy ý tưởng, giải quyết vấn đề, thực hành và bảo vệ lựa chọn của mình.

Bởi vậy, giá trị của triển lãm không chỉ nằm ở những gì được treo lên hay đặt trên bục trưng bày. Nó nằm ở việc sau một quá trình học, sinh viên đã có thứ để chứng minh mình làm được gì.

“Học thiết kế là phải làm ra sản phẩm”

Từ góc nhìn đào tạo, TS. Lê Đắc Sơn – Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Đại Nam nhấn mạnh: điều quan trọng không phải những sản phẩm đầu tiên đã đẹp đến đâu, mà là sinh viên đã bắt đầu biến điều mình học, mình hiểu thành sản phẩm cụ thể.

“Học thiết kế là phải làm ra sản phẩm. Từ lý thuyết phải đi đến thực hành, từ những điều mình quan sát, tìm hiểu phải tạo thành một sản phẩm của chính mình. Những sản phẩm đầu tiên có thể còn đơn sơ, bởi không ai trở thành nhà thiết kế hay nghệ sĩ ngay từ những tác phẩm đầu tiên. Các em sẽ trưởng thành qua từng lần làm, sửa và hoàn thiện.”

TS. Lê Đắc Sơn – Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Đại Nam phát biểu tại buổi lễ.

Ông cũng đặc biệt nhấn mạnh việc sinh viên lựa chọn những giá trị văn hóa Việt Nam làm chất liệu sáng tạo: “Hãy kể lại văn hóa Việt Nam bằng ngôn ngữ của thế hệ mình – hiện đại, mới mẻ nhưng vẫn giữ được bản sắc. Có thể 3–5 năm nữa, khi nhìn lại những sản phẩm hôm nay, các em sẽ thấy mình đã đi xa đến đâu. Vì thế, với tôi, triển lãm này trước hết là một khởi đầu.”

Cuối cùng, sản phẩm phải lên tiếng

Triển lãm KHỞI 2026 mở ra không gian để những sản phẩm đầu tiên của sinh viên được hiện diện, đối thoại và tiếp tục phát triển.

Không sao chép những giá trị truyền thống, sinh viên lựa chọn cách kể lại văn hóa bằng góc nhìn và ngôn ngữ sáng tạo của mình.

Trong một ngành mà AI ngày càng có thể làm nhanh hơn nhiều thao tác kỹ thuật, lợi thế của người trẻ không thể chỉ nằm ở việc thành thạo một phần mềm. Đó phải là khả năng hiểu – nghĩ – làm và tạo ra thứ mang dấu ấn của mình.

KHỞI 2026 vì thế không chỉ cho thấy sinh viên đã làm ra những gì sau những năm đầu đại học. Quan trọng hơn, nó cho thấy một cách học: từ lý thuyết đi đến thực hành, từ hiểu một giá trị đến tạo ra một sản phẩm, từ những sản phẩm đầu tiên đến năng lực nghề nghiệp từng bước được hình thành.

Bởi học thiết kế, cuối cùng, không phải để nói rằng “tôi biết thiết kế”. Hãy để sản phẩm lên tiếng.