Giá vàng biến động mạnh: Chuyên gia tài chính Đại học Đại Nam chỉ ra 3 động lực then chốt và lưu ý cho nhà đầu tư

Sau khi lập đỉnh vào ngày 29/01/2026, thị trường vàng thế giới và vàng miếng SJC tại Việt Nam đã chứng kiến nhịp điều chỉnh nhanh với biên độ rất lớn. Theo TS. Nguyễn Hoàng Nam – Trưởng khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Đại Nam (DNU), diễn biến bất thường này phản ánh sự chi phối ngày càng rõ nét của các yếu tố vĩ mô toàn cầu, vượt lên trên những biến động cung – cầu ngắn hạn thông thường.

Thị trường vàng rung lắc mạnh sau giai đoạn tăng nóng

Trong tuần qua, giá vàng quốc tế có thời điểm chạm ngưỡng 5.600 USD/ounce (29/01/2026) trước khi điều chỉnh sâu, lùi về quanh mức 4.890 USD/ounce vào sáng 02/02/2026. Cùng nhịp đó, thị trường trong nước ghi nhận mức biến động hiếm thấy: vàng miếng SJC của các thương hiệu lớn như SJC, DOJI, PNJ, Bảo Tín Minh Châu từng vọt lên 191,3 triệu đồng/lượng, rồi giảm mạnh xuống còn khoảng 168,6 triệu đồng/lượng chỉ sau hai ngày giao dịch.

Theo phân tích của TS. Nguyễn Hoàng Nam, đây là một trong những giai đoạn biến động mạnh nhất của thị trường vàng Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây, cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang bị dẫn dắt mạnh bởi các cú sốc thông tin toàn cầu.

Ba động lực lớn chi phối giá vàng hiện nay

Từ góc nhìn học thuật và thực tiễn tài chính, chuyên gia Đại học Đại Nam cho rằng có ba nhóm động lực then chốt đang tác động trực tiếp đến giá vàng.

Thứ nhất, nhu cầu trú ẩn tài sản gia tăng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và rủi ro chính sách leo thang. Những diễn biến khó lường trong quan hệ quốc tế, các xung đột tiềm ẩn và tuyên bố cứng rắn từ các cường quốc khiến dòng tiền liên tục dịch chuyển giữa các kênh đầu tư an toàn và chốt lời ngắn hạn, tạo ra các nhịp tăng – giảm mạnh của giá vàng.

Thứ hai, làn sóng tái cơ cấu dự trữ mang tính nhà nước đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Theo TS. Nguyễn Hoàng Nam, việc Mỹ theo đuổi các chính sách khó đoán dưới thời Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy nhiều quốc gia giảm dần sự phụ thuộc vào tài sản định danh bằng USD, đặc biệt là trái phiếu Kho bạc Mỹ. Dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy, trong vòng 12 tháng, nhiều nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ hay Brazil đã cắt giảm mạnh lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ nắm giữ, đồng thời gia tăng tỷ trọng vàng như một tài sản dự trữ trung lập và an toàn hơn.\

TS. Nguyễn Hoàng Nam - Trưởng khoa Tài chính Ngân hàng, trường Đại học Đại Nam.

Thứ ba, kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Mỹ tiếp tục là biến số quan trọng. Khi thị trường tin rằng lãi suất sẽ hạ nhiệt, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng giảm xuống, qua đó hỗ trợ giá. Ngược lại, chỉ cần kỳ vọng lãi suất đảo chiều, giá vàng có thể điều chỉnh rất nhanh và mạnh.

Giá vàng sẽ còn biến động đến bao giờ?

Theo nhận định của chuyên gia Đại học Đại Nam, thị trường vàng trong nước hiện đặc biệt nhạy cảm do nguồn cung vàng vật chất khan hiếm. Việc người mua phải chờ giao vàng trong thời gian dài cho thấy “độ căng” của thị trường là rất rõ ràng. Trong bối cảnh đó, chỉ cần một cú hích tâm lý cũng đủ khiến giá vàng trong nước rung lắc mạnh hơn nhiều so với thị trường quốc tế.

Một điểm đáng chú ý khác là thái độ điều hành thận trọng của cơ quan quản lý. Những kinh nghiệm trong quá khứ cho thấy việc can thiệp mạnh vào thị trường vàng từng khiến dự trữ ngoại hối chịu áp lực lớn. Vì vậy, khi kỳ vọng can thiệp bị hạn chế, thị trường càng dễ bị chi phối bởi tâm lý đám đông và thông tin chưa được kiểm chứng.

“Giá vàng trong thời gian tới dường như phụ thuộc rất lớn vào yếu tố chính sách từ Mỹ, đặc biệt là các phát ngôn và quyết sách của Tổng thống Donald Trump. Thị trường đang định giá vàng với một ‘phần bù bất định’, khiến mỗi thông tin phát ra từ Nhà Trắng đều có thể làm giá vàng đảo chiều chỉ trong vài giờ”, TS. Nguyễn Hoàng Nam phân tích.

Theo đó, kịch bản dễ xảy ra nhất trong ngắn hạn không phải là xu hướng tăng hay giảm ổn định, mà là các nhịp biến động kiểu “bậc thang”: giá bật tăng theo tin nóng, điều chỉnh mạnh khi chốt lời, rồi lại tăng trở lại khi bất định quay về. Vàng vẫn có khả năng lập đỉnh mới, nhưng sẽ đi kèm những phiên rung lắc rất mạnh.

Góc nhìn từ Đại học Đại Nam: Cẩn trọng và kỷ luật là chìa khóa

Từ các phân tích trên, chuyên gia tài chính Đại học Đại Nam khuyến nghị nhà đầu tư cá nhân cần đặc biệt thận trọng, tránh tâm lý “đu đỉnh” theo tin đồn và nên xây dựng chiến lược quản trị rủi ro rõ ràng. Trong bối cảnh bất định toàn cầu gia tăng, kiến thức tài chính vững vàng và tư duy đầu tư kỷ luật chính là nền tảng giúp nhà đầu tư đứng vững trước những cơn sóng lớn của thị trường.